۲۳ مردی که نبض تحرکات سیاسی انقلاب را در دست داشتند/ چه بر سر تشکیل دهندگان «شورای انقلاب» آمد؟

کانال تلگرام دمادم
جهت خواندن و پیگیری اخبار منتخب روز ایران و جهان به کانال تلگرام دمادم بپیوندید.
سال 57 و بحبوحه تلاش برای به ثمر نشستن انقلاب زمان مناسبی برای اجرایی شدن یک ایده انقلابی بود، ایده ای که در 22 دی ماه سال 57 به ریاست آیت الله مطهری و با حضور محمدجواد باهنر، بهشتی، هاشمی رفسنجانی و موسوی اردبیلی از امام(ره) رخصت تشکیل گرفت.
رویداد۲۴-سال 57 و بحبوحه تلاش برای به ثمر نشستن انقلاب زمان مناسبی برای اجرایی شدن یک ایده انقلابی بود، ایده ای که در 22 دی ماه سال 57 به ریاست آیت الله مطهری و با حضور محمدجواد باهنر، بهشتی، هاشمی رفسنجانی و موسوی اردبیلی از امام(ره) رخصت تشکیل گرفت.

به گزارش خبرآنلاین،«شورای انقلاب» ایده ای بود كه از سوی چهره های روحانی نزدیك به امام مطرح شد و سرانجام این شهید مطهری بود كه در سفر به پاریس و دیدار با امام، تأیید امام خمینی (ره) را برای شروع فعالیت این شورا كسب كرد.

این شورا كار خودش را در 22 دی ماه سال 57 یعنی پیش از انقلاب شروع كرد تا در مقابل خطرهایی همچون آشفتگی اوضاع در غیاب امام خمینی چاره ساز باشد.

مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی هسته اولیه این شورای را اینگونه توصیف می كند: «حضرت امام آقایان شهید مطهری، شهید بهشتی و موسوی اردبیلی و شهید باهنر و اینجانب هاشمی رفسنجانی را به عنوان هسته اول شورای انقلاب تعیین و اجازه داده بودند که افراد دیگر با اتفاق نظر این پنج نفر اضافه شوند و در جلسات ابتدایی تصمیم بر این شد که حتی الامکان ترکیب شورا از اعضای روحانی و غیرروحانی به نسبت مساوی و نزدیک به هم باشد.»

هسته اولیه ای كه با شهادت مطهری، بهشتی، باهنر، فوت موسوی اردبیلی و حال رحلت هاشمی رفسنجانی، دیگر هیچ یك از اعضایش در قید حیات نیستند و هر كدام به طریقی چشم از جهان فرو بسته اند.

در سال 1358 شورای انقلاب ابتدا تنها نقش قانون گذاری داشت ولی پس از استعفای دولت موقت در 13 آبان  1358 امور قوه اجرایی نیز به این شورا محول شد و نقش دو قوه را توامان ایفا می کرد. مأموریت شورای انقلاب پس از ۱۸ ماه در ۲۶ تیر ۱۳۵۹ با افتتاح اولین دوره مجلس شورای اسلامی پایان یافت.

ساختار اولیه این شورای شامل 8 روحانی و 7 غیر روحانی بود كه شهید مطهری را به عنوان اولین رئیس خود شناخت.

براساس خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی این شورا در بعد از انقلاب به دلیل تشكیل دولت موقت شاهد تغییراتی بود:« پیش از پیروزی انقلاب، آقایان سید محمود طالقانی، سید علی خامنه ای [مقام معظم رهبری]، محمد رضا مهدوی كنی،احمد صدر حاج سید جوادی، مهندس مهدی بازرگان، دكتر یدالله سحابی، مهندس مصطفی كتیرایی، سرلشگر ولی الله قرنی، سرتیب علی اصغر مسعودی به اتفاق آرا به عضویت انتخاب شدند.

پس از پیروزی انقلاب و تشكیل دولت موقت، آقایان بازرگان و سحابی و كتیرایی و حاج سید جوادی و قرنی به دولت و ارتش منتقل شدند و به جای آنها آقایان دكتر حسن حبیبی، مهندس عزت الله سحابی، دكتر عباس شیبانی، ابوالحسن بنی صدر و صادق قطب زاده انتخاب گردیدند و در مرحله بعد پس از شهادت استاد مطهری، آقایان مهندس میر حسین موسوی، احمد جلالی و دكتر حبیب الله پیمان انتخاب شدند و آقای مسعودی به كار اجرایی رفت.»

در ادامه تلاش شده است تا به صورت مختصر زندگی چهره های روحانی و غیر روحانی كه هر یك در دوران مختلف در شورا به نقش آفرینی پرداختند را مرور كنید:

۸ روحانی شورای انقلاب:

سیدمحمود علایی طالقانی 

او در كنار مهدی بازرگان و یدالله سحابی در سال ۱۳۴۰، حزب نهضت آزادی ایران را براساس عقاید ملی-مذهبی تشکیل داد.از طالقانی به عنوان دومین رییس شورای انقلاب نیز یاد شده است.
در اوایل مرداد ۱۳۵۸ از سوی امام خمینی «ره» مأمور تشکیل نماز جمعه تهران شد.
اولین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب به امامت او اقامه شد.
بعد از انقلاب در كنار ریاست شورای انقلاب، عضویت شورای خبرگان قانون اساسی نیز بود.
طالقانی در ۱۹ شهریور ۱۳۵۸ درگذشت.

آیت الله سیدعلی خامنه ای

آیت الله خامنه ای با آغاز نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی در سال ۱۳۴۱ وارد عرصه های گوناگون مبارزه با طاغوت شد. جزو نخستین افرادی بود که همگامی و فعالیت مبارزاتی را در دوره قبل از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ آغاز کرد. در ۱۴ اسفند ۱۳۴۲ قرار بازداشت آیت الله خامنه ای به قرار التزام به عدم خروج از حوزه قضایی تهران تبدیل و ایشان از زندان آزاد شد. از این پس تا پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت های وی همواره تحت کنترل مأموران امنیتی قرار داشت که منجر به بازداشت های متعدد و تبعیدهای متوالی به شهرهایی چون ایرانشهر و جیرفت شد.
با ۴۰ سال سن در آن زمان جوان ترین عضو شورا انقلاب شناخته می شدند.
با ادغام دولت موقت و شورای انقلاب در آخر تیر ۱۳۵۸ برخی اعضای شورای انقلاب از سوی آن شورا به برخی از وزارت خانه های حساس راه یافتند و از آن جمله آیت الله خامنه ای به معاونت امور انقلاب وزارت دفاع انتخاب شد.
ایشان مسئولیت مرکز اسناد و نیز سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۳ آذر ۱۳۵۸ را عهده دار شدند.
در سال ۱۳۵۹ به نمایندگی مردم تهران در نخستین مجلس شورای اسلامی رسیدند.
پس از آیت الله بهشتی و دکتر باهنر ـ اولین و دومین دبیرکل حزب ـ آیت الله خامنه ای در شهریور ۱۳۶۰ از سوی شورای مرکزی حزب به عنوان سومین دبیرکل حزب انتخاب شد.
ایشان دو دوره سکاندار قوه مجریه بودند. بعد از فوت امام خمینی ایشان با رای مجلس خبرگان به رهبری نظام جمهوری اسلامی رسیدند.

 اکبر هاشمی بهرمانی
(رفسنجانی)

معاون وزیر کشور بود. در اولین دوره مجلس به ریاست این قوه رسید.
از سال ۶۸ تا ۷۶ بر صندلی ریاست جمهوری تكیه زد.
از سال ۶۸ تا ۱۹ دی ماه سال ۹۵ ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام بر عهده ایشان بود و همچنین ریاست مجلس خبرگان از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ برعهده داشت.
ایشان در ۱۹ دی ماه سال ۹۵ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 سیدمحمد حسینی بهشتی

او از جمله چهره های مبارز و انقلابی بود كه چندین بار از سوی ساواك دستگیر شده بود.
پس از انقلاب، حزب جمهوری اسلامی را با هدف تربیت و شناسایی نخبگان سیاسی فرهنگی پایه گذاری كرد و در تدوین قانون اساسی به عنوان نایب رئیس مجلس خبرگان ایفای نقش می کرد.
پس از استعفای دولت موقت در سال ۱۳۵۸، مدتی به عنوان وزیر دادگستری منصوب شد.
او در پایان سال ۵۸ رییس دیوان عالی کشور شد و سرانجام در واقعه تروریستی هفتم تیر ۱۳۶۰ به شهادت رسید.

محمدجواد باهنر

پس از پیروزی انقلابی اسلامی مسؤلیت هایی همچون ریاست نهضت سواد آموزی، نماینده مردم کرمان در مجلس خبرگان، نماینده شورای انقلاب اسلامی در وزارت آموزش و پرورش، نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی برعهده داشت.
با انتخاب محمدعلی رجایی به عنوان رئیس جمهو، باهنر نیز در جایگاه نخست وزیر قرار گرفت.
سرانجام در واقعه ۸ تروریستی شهریور ۱۳۶۰ باهنر در كنار محمدعلی رجایی به شهادت رسید.

سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی

او همراه با آیت الله خامنه ای، بهشتی، هاشمی رفسنجانی و باهنر عضو هیأت پنج نفره موسسان حزب جمهوری اسلامی بودند.
او پس از شهید بهشتی از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ رئیس دیوان عالی کشور، و عالی ترین مقام قضایی ایران بود. حضور در در مجلس خبرگان قانون اساسی و مجلس اول خبرگان رهبری نیز از جمله فعالیت های او بود.
ایشان در ۳ آذر ۱۳۹۵ دار فانی را وداع گفت.

محمدرضا مهدوی کنی

او از چهره های انقلابی بود كه در کابینه شهید رجایی و شهید باهنر به عنوان وزیر كشور برگزیده شد و همچنین پس از شهادت رجایی و باهنر در جایگاه نخست وزیر قرار گرفت.
ایشان پس از هاشمی رفسنجانی یعنی در سال ها۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ ریاست مجلس خبرگان را برعهده داشت.
او ۲۹ مهر۱۳۹۳ دار فانی را وداع گفت.

مرتضی مطهری

او در دوران اقامت امام خمینى در پاریس، پس از سفر به این كشور و گفتگو با امام خمینی، مسئولیت تشكیل «شوراى انقلاب اسلامى» را عهده دار می شود.
او اولین رئیس شورای انقلاب بود كه در همان آغازین قدم های فعالیت این شورا، به دست گروه فرقان ترور در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۵۸ شد تا ریاست به محمود طالقانی برسد.

چهره های غیرروحانی عضو شورا در قبل و بعد از انقلاب:

 یدالله سحابی

او پدر عزت الله سحابی بود كه به همراه سید محمود طالقانی و مهدی بازرگان، نهضت آزادی ایران بنیان نهاد.

او كه پیش از انقلاب به عضویت شورای انقلاب در آمده بود، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و انتخاب مهندس مهدی بازرگان به نخست وزیری او نیز برای كمك دولت موقت، سمت وزیر مشاور را برعهده گرفت.

سحابی در مجلس اول نیز حضور داشت.

او در ۲۳ فروردین ماه ۱۳۸۱ در پی خونریزی مغزی در سن ۹۶ سالگی درگذشت.

ابوالحسن بنی صدر

او اولین رییس جمهوری تاریخ ایران بود و 18 ماه بعد از ریاستش، مجلس شورای اسلامی طرح عدم کفایت سیاسی او را تصویب کرد و از ریاست جمهوری کنار گذاشته شد.

او با پیوستن مجاهدین خلق (منافقین) و وقایع خونبار 30 خرداد 1360، ممنوع الخروج شد از آن پس به مدت 43 روز زندگی مخفیانه داشت تا این که به همراه مسعود رجوی از ایران خارج شد و پس از 30 ماه بار دیگر به فرانسه بازگشت و در آنجا زندگی می كند.

حسن ابراهیم حبیبی

او وزیر ارشاد دولت بازرگان، وزیر علوم و آموزش عالی و وزیر دادگستری دولت سوم بود.

حبیبی همچنین به عنوان اولین معاون اول رییس جمهور ایران در هر دو دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و دولت اولِ سید محمد خاتمی نقش آفرینی كرد.

سرانجام پس از طی یک دوره بیماری چند ساله در 12 بهمن 1391 درگذشت.

صادق قطب زاده

او به دلیل فعالیت های ضد رژیم و آشنایی با چهره های انقلابی، توانست با كمك امام موسی صدر در پاریس ساكن شود.

زمانی كه امام خمینی به فرانسه رفت، قطب زاده محلی برای سكونت ایشان مهیا كرد. او همراه امام در تاریخ 12 بهمن 1357 از فرانسه به ایران بازگشت.

قطب زاده  در پی پیروزی انقلاب به ریاست سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران -که هنوز صدا و سیما خوانده نمی شد- رسید. در كابینه موقت شورای انقلاب وزیر خارجه بود.

او در 21 مرداد 61 اما به اتهام مشارکت در کودتا و توطئه قتل به اعدام محکوم و حكمش در شهریور همان سال اجرا شد.

علی اکبر معین فر

نخستین وزیر نفت ایران بود كه در دوره اول مجلس شورای اسلامی نیز نقش آفرینی كرد.

او سال هاست كه از سیاست فاصله گرفته و در فضای علمی مشغول به كار است.

عزت الله سحابی

او فرزند یدالله سحابی از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران بود كه در دولت موقت رییس سازمان برنامه و بودجه شد و پس از آن مسیر سیاست را در مجلس اول و در كنار پدرش پیش گرفت.

او در جایگاه نماینده مردم تهران در اولین مجلس خبرگان قانون اساسی نیز قرار گرفت.

عزت الله سحابی در بامداد ۱۰ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان مدرس تهران دار فانی را وداع گفت.

مهدی بازرگان

مؤسس حزب نهضت آزادی ایران بود كه در جایگاه اولین نخست وزیر ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ (رئیس دولت موقت) قرار گرفت و اما چندی بعد به دلیل مشكلاتی كه پیش آمد از این سمت استعفا داد..

بازرگان در 30 دی 1373 در سوییس درگذشت.

عباس شیبانی

او پزشك-سیاستمداری است كه در كابینه موقت شورای انقلاب،به عنوان وزیر کشاورزی شناخته می شد.

مجلس خبرگان قانون اساسی و نمایندگی در 4 دوره مجلس شورای اسلامی از جمله فعالیت های شیبانی است كه در پرونده كاریش ثبت شده است.

شیبانی از دور دوم به شورای شهر تهران راه یافت و با وجود بیماری و كهولت همچنان در شورای شهر تهران فعال است.

مصطفی كتیرایی

وزیر مسکن و شهرسازی در دولت موقت مهدی بازرگان بود كه در ۱۴ بهمن ۱۳۹۴ در سن ۸۶ سالگی درگذشت.

ولی الله قرنی

او در كنار سرتیپ مسعودی یكی از چهره های نظامی بودند كه پیش از انقلاب به دلیل فعالیت های ضد شاه به شورای انقلاب دعوت می شوند. او  بخاطر مخالفت با رژیم شاه و به اتهام کودتا دو بار به زندان افتاده و به دلیل ارتباط با حضرت آیت الله میلانی در مشهد و حضرت امام در قم مورد توجه رهبران انقلابی قرار گرفته است.

پس از پیروزی انقلاب، بلافاصله، یعنی روز 23 بهمن، سرلشکر قرنی، ضمن اعاده به ارتش با درجه سرلشکری به عنوان رئیس ستاد ارتش انقلاب، با حکم امام خمینی (ره) منصوب شد.

او در اردیبهشت سال 58 از سوی گروهک تروریستی فرقان ترور شد.

علی اصغر مسعودی

افسری قدیمی بوده که در دادگاه حضرت امام درسال 42 به عنوان وکیل مدافع حاضر می شود. او در دادگاه شجاعانه از امام دفاع می کند و از ارتش طرد می شود. به دلیل شناختی که حضرت امام و یارانشان مانند حضرت آیت الله شهید مطهری از سرتیپ مسعودی داشته اند ایشان را به شورای انقلاب دعوت کرده و از نظرات وی، در مورد اینکه با ارتش چه کنیم، استفاده می شود.

احمد صدرحاج سیدجوادی

او یکی از چهره های فعال در انقلاب بود كه مسئولیت تماس با نیروهای فعال در خارج از کشور بر عهده داشت و  و در بحبوحه پیروزی انقلاب به عضویت شورای انقلاب درآمد. او سمت هایی نظیر وزارت کشور و وزارت دادگستری را در دولت موقت برعهده داشت.

پس از انقلاب صدرحاج سیدجوادی به عضویت کابینه مهندس بازرگان انتخاب شد و در تدوین پیش نویس قانون اساسی نقش برجسته ای برعهده داشت. او همراه با مهندس بازرگان از سمت خود استعفا داد و در مجلس اول از طرف مردم قزوین به نمایندگی انتخاب شد.

او سرانجام11 فروردین سال 1392 در بیمارستان آبان تهران درگذشت.

میرحسین موسوی

او از اعضای حزب جمهوری اسلامی بود و علاوه بر كابینه شهید رجایی در دولت شهید باهنر و آیت الله مهدوی كنی ریاست وزارت امور خارجه را برعهده داشت.

او طی سال های 60 تا 68 نخست وزیر بود.

احمد جلالی

احمد جلالی از چهره های نزدیك به مرحوم طالقانی و از دوستان شهید مطهری بود. پس از انقلاب عضو شورای انقلاب شد كه با با ادغام کابینه موقت و شورا از شورای انقلاب خداحافظی كرد.

او همچنین مدتی عهده دار سمت معاون تلویزیون نیز بود.

او  از سال 1381 تا 1383 نیز ریاست مجمع عمومی کنفرانسیون میراث جهانی را عهده دار شد و همچنین در  سالهای 1376 تا 1385، سفیر جمهوری اسلامی ایران در یونسكو نیز بوده است.

سال 93 زمان بازگشت جلالی به یونسكو بود و او برای بار دوم به عنوان سفیر ایران به یونسكو معرفی شد.

حبیب الله پیمان

پیمان جز آن دسته از افرادی بود كه بعد از انقلاب به عضویت شورای انقلاب درآمدند.

او در سال 76 تلاش كرد تا برای ورود به كارزار انتخابات ریاست جمهوری به عنوان گزینه «جنبش مسلمانان مبارز» كاندیدا شود كه درخواستش با سد رد صلاحیت مواجه شد.

به گزارش خبرآنلاین،«شورای انقلاب» ایده ای بود كه از سوی چهره های روحانی نزدیك به امام مطرح شد و سرانجام این شهید مطهری بود كه در سفر به پاریس و دیدار با امام، تأیید امام خمینی (ره) را برای شروع فعالیت این شورا كسب كرد.

این شورا كار خودش را در 22 دی ماه سال 57 یعنی پیش از انقلاب شروع كرد تا در مقابل خطرهایی همچون آشفتگی اوضاع در غیاب امام خمینی چاره ساز باشد.

مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی هسته اولیه این شورای را اینگونه توصیف می كند: «حضرت امام آقایان شهید مطهری، شهید بهشتی و موسوی اردبیلی و شهید باهنر و اینجانب هاشمی رفسنجانی را به عنوان هسته اول شورای انقلاب تعیین و اجازه داده بودند که افراد دیگر با اتفاق نظر این پنج نفر اضافه شوند و در جلسات ابتدایی تصمیم بر این شد که حتی الامکان ترکیب شورا از اعضای روحانی و غیرروحانی به نسبت مساوی و نزدیک به هم باشد.»

هسته اولیه ای كه با شهادت مطهری، بهشتی، باهنر، فوت موسوی اردبیلی و حال رحلت هاشمی رفسنجانی، دیگر هیچ یك از اعضایش در قید حیات نیستند و هر كدام به طریقی چشم از جهان فرو بسته اند.

در سال 1358 شورای انقلاب ابتدا تنها نقش قانون گذاری داشت ولی پس از استعفای دولت موقت در 13 آبان  1358 امور قوه اجرایی نیز به این شورا محول شد و نقش دو قوه را توامان ایفا می کرد. مأموریت شورای انقلاب پس از ۱۸ ماه در ۲۶ تیر ۱۳۵۹ با افتتاح اولین دوره مجلس شورای اسلامی پایان یافت.

ساختار اولیه این شورای شامل 8 روحانی و 7 غیر روحانی بود كه شهید مطهری را به عنوان اولین رئیس خود شناخت.

براساس خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی این شورا در بعد از انقلاب به دلیل تشكیل دولت موقت شاهد تغییراتی بود:« پیش از پیروزی انقلاب، آقایان سید محمود طالقانی، سید علی خامنه ای [مقام معظم رهبری]، محمد رضا مهدوی كنی،احمد صدر حاج سید جوادی، مهندس مهدی بازرگان، دكتر یدالله سحابی، مهندس مصطفی كتیرایی، سرلشگر ولی الله قرنی، سرتیب علی اصغر مسعودی به اتفاق آرا به عضویت انتخاب شدند.

پس از پیروزی انقلاب و تشكیل دولت موقت، آقایان بازرگان و سحابی و كتیرایی و حاج سید جوادی و قرنی به دولت و ارتش منتقل شدند و به جای آنها آقایان دكتر حسن حبیبی، مهندس عزت الله سحابی، دكتر عباس شیبانی، ابوالحسن بنی صدر و صادق قطب زاده انتخاب گردیدند و در مرحله بعد پس از شهادت استاد مطهری، آقایان مهندس میر حسین موسوی، احمد جلالی و دكتر حبیب الله پیمان انتخاب شدند و آقای مسعودی به كار اجرایی رفت.»

در ادامه تلاش شده است تا به صورت مختصر زندگی چهره های روحانی و غیر روحانی كه هر یك در دوران مختلف در شورا به نقش آفرینی پرداختند را مرور كنید:

۸ روحانی شورای انقلاب:

سیدمحمود علایی طالقانی 

او در كنار مهدی بازرگان و یدالله سحابی در سال ۱۳۴۰، حزب نهضت آزادی ایران را براساس عقاید ملی-مذهبی تشکیل داد.از طالقانی به عنوان دومین رییس شورای انقلاب نیز یاد شده است.
در اوایل مرداد ۱۳۵۸ از سوی امام خمینی «ره» مأمور تشکیل نماز جمعه تهران شد.
اولین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب به امامت او اقامه شد.
بعد از انقلاب در كنار ریاست شورای انقلاب، عضویت شورای خبرگان قانون اساسی نیز بود.
طالقانی در ۱۹ شهریور ۱۳۵۸ درگذشت.

آیت الله سیدعلی خامنه ای

آیت الله خامنه ای با آغاز نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی در سال ۱۳۴۱ وارد عرصه های گوناگون مبارزه با طاغوت شد. جزو نخستین افرادی بود که همگامی و فعالیت مبارزاتی را در دوره قبل از قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ آغاز کرد. در ۱۴ اسفند ۱۳۴۲ قرار بازداشت آیت الله خامنه ای به قرار التزام به عدم خروج از حوزه قضایی تهران تبدیل و ایشان از زندان آزاد شد. از این پس تا پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت های وی همواره تحت کنترل مأموران امنیتی قرار داشت که منجر به بازداشت های متعدد و تبعیدهای متوالی به شهرهایی چون ایرانشهر و جیرفت شد.
با ۴۰ سال سن در آن زمان جوان ترین عضو شورا انقلاب شناخته می شدند.
با ادغام دولت موقت و شورای انقلاب در آخر تیر ۱۳۵۸ برخی اعضای شورای انقلاب از سوی آن شورا به برخی از وزارت خانه های حساس راه یافتند و از آن جمله آیت الله خامنه ای به معاونت امور انقلاب وزارت دفاع انتخاب شد.
ایشان مسئولیت مرکز اسناد و نیز سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۳ آذر ۱۳۵۸ را عهده دار شدند.
در سال ۱۳۵۹ به نمایندگی مردم تهران در نخستین مجلس شورای اسلامی رسیدند.
پس از آیت الله بهشتی و دکتر باهنر ـ اولین و دومین دبیرکل حزب ـ آیت الله خامنه ای در شهریور ۱۳۶۰ از سوی شورای مرکزی حزب به عنوان سومین دبیرکل حزب انتخاب شد.
ایشان دو دوره سکاندار قوه مجریه بودند. بعد از فوت امام خمینی ایشان با رای مجلس خبرگان به رهبری نظام جمهوری اسلامی رسیدند.

 اکبر هاشمی بهرمانی
(رفسنجانی)

معاون وزیر کشور بود. در اولین دوره مجلس به ریاست این قوه رسید.
از سال ۶۸ تا ۷۶ بر صندلی ریاست جمهوری تكیه زد.
از سال ۶۸ تا ۱۹ دی ماه سال ۹۵ ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام بر عهده ایشان بود و همچنین ریاست مجلس خبرگان از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ برعهده داشت.
ایشان در ۱۹ دی ماه سال ۹۵ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.

 سیدمحمد حسینی بهشتی

او از جمله چهره های مبارز و انقلابی بود كه چندین بار از سوی ساواك دستگیر شده بود.
پس از انقلاب، حزب جمهوری اسلامی را با هدف تربیت و شناسایی نخبگان سیاسی فرهنگی پایه گذاری كرد و در تدوین قانون اساسی به عنوان نایب رئیس مجلس خبرگان ایفای نقش می کرد.
پس از استعفای دولت موقت در سال ۱۳۵۸، مدتی به عنوان وزیر دادگستری منصوب شد.
او در پایان سال ۵۸ رییس دیوان عالی کشور شد و سرانجام در واقعه تروریستی هفتم تیر ۱۳۶۰ به شهادت رسید.

محمدجواد باهنر

پس از پیروزی انقلابی اسلامی مسؤلیت هایی همچون ریاست نهضت سواد آموزی، نماینده مردم کرمان در مجلس خبرگان، نماینده شورای انقلاب اسلامی در وزارت آموزش و پرورش، نمایندگی مردم تهران در مجلس شورای اسلامی برعهده داشت.
با انتخاب محمدعلی رجایی به عنوان رئیس جمهو، باهنر نیز در جایگاه نخست وزیر قرار گرفت.
سرانجام در واقعه ۸ تروریستی شهریور ۱۳۶۰ باهنر در كنار محمدعلی رجایی به شهادت رسید.

سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی

او همراه با آیت الله خامنه ای، بهشتی، هاشمی رفسنجانی و باهنر عضو هیأت پنج نفره موسسان حزب جمهوری اسلامی بودند.
او پس از شهید بهشتی از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸ رئیس دیوان عالی کشور، و عالی ترین مقام قضایی ایران بود. حضور در در مجلس خبرگان قانون اساسی و مجلس اول خبرگان رهبری نیز از جمله فعالیت های او بود.
ایشان در ۳ آذر ۱۳۹۵ دار فانی را وداع گفت.

محمدرضا مهدوی کنی

او از چهره های انقلابی بود كه در کابینه شهید رجایی و شهید باهنر به عنوان وزیر كشور برگزیده شد و همچنین پس از شهادت رجایی و باهنر در جایگاه نخست وزیر قرار گرفت.
ایشان پس از هاشمی رفسنجانی یعنی در سال ها۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ ریاست مجلس خبرگان را برعهده داشت.
او ۲۹ مهر۱۳۹۳ دار فانی را وداع گفت.

مرتضی مطهری

او در دوران اقامت امام خمینى در پاریس، پس از سفر به این كشور و گفتگو با امام خمینی، مسئولیت تشكیل «شوراى انقلاب اسلامى» را عهده دار می شود.
او اولین رئیس شورای انقلاب بود كه در همان آغازین قدم های فعالیت این شورا، به دست گروه فرقان ترور در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۵۸ شد تا ریاست به محمود طالقانی برسد.

چهره های غیرروحانی عضو شورا در قبل و بعد از انقلاب:

 یدالله سحابی

او پدر عزت الله سحابی بود كه به همراه سید محمود طالقانی و مهدی بازرگان، نهضت آزادی ایران بنیان نهاد.

او كه پیش از انقلاب به عضویت شورای انقلاب در آمده بود، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و انتخاب مهندس مهدی بازرگان به نخست وزیری او نیز برای كمك دولت موقت، سمت وزیر مشاور را برعهده گرفت.

سحابی در مجلس اول نیز حضور داشت.

او در ۲۳ فروردین ماه ۱۳۸۱ در پی خونریزی مغزی در سن ۹۶ سالگی درگذشت.

ابوالحسن بنی صدر

او اولین رییس جمهوری تاریخ ایران بود و 18 ماه بعد از ریاستش، مجلس شورای اسلامی طرح عدم کفایت سیاسی او را تصویب کرد و از ریاست جمهوری کنار گذاشته شد.

او با پیوستن مجاهدین خلق (منافقین) و وقایع خونبار 30 خرداد 1360، ممنوع الخروج شد از آن پس به مدت 43 روز زندگی مخفیانه داشت تا این که به همراه مسعود رجوی از ایران خارج شد و پس از 30 ماه بار دیگر به فرانسه بازگشت و در آنجا زندگی می كند.

حسن ابراهیم حبیبی

او وزیر ارشاد دولت بازرگان، وزیر علوم و آموزش عالی و وزیر دادگستری دولت سوم بود.

حبیبی همچنین به عنوان اولین معاون اول رییس جمهور ایران در هر دو دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و دولت اولِ سید محمد خاتمی نقش آفرینی كرد.

سرانجام پس از طی یک دوره بیماری چند ساله در 12 بهمن 1391 درگذشت.

صادق قطب زاده

او به دلیل فعالیت های ضد رژیم و آشنایی با چهره های انقلابی، توانست با كمك امام موسی صدر در پاریس ساكن شود.

زمانی كه امام خمینی به فرانسه رفت، قطب زاده محلی برای سكونت ایشان مهیا كرد. او همراه امام در تاریخ 12 بهمن 1357 از فرانسه به ایران بازگشت.

قطب زاده  در پی پیروزی انقلاب به ریاست سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران -که هنوز صدا و سیما خوانده نمی شد- رسید. در كابینه موقت شورای انقلاب وزیر خارجه بود.

او در 21 مرداد 61 اما به اتهام مشارکت در کودتا و توطئه قتل به اعدام محکوم و حكمش در شهریور همان سال اجرا شد.

علی اکبر معین فر

نخستین وزیر نفت ایران بود كه در دوره اول مجلس شورای اسلامی نیز نقش آفرینی كرد.

او سال هاست كه از سیاست فاصله گرفته و در فضای علمی مشغول به كار است.

عزت الله سحابی

او فرزند یدالله سحابی از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران بود كه در دولت موقت رییس سازمان برنامه و بودجه شد و پس از آن مسیر سیاست را در مجلس اول و در كنار پدرش پیش گرفت.

او در جایگاه نماینده مردم تهران در اولین مجلس خبرگان قانون اساسی نیز قرار گرفت.

عزت الله سحابی در بامداد ۱۰ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان مدرس تهران دار فانی را وداع گفت.

مهدی بازرگان

مؤسس حزب نهضت آزادی ایران بود كه در جایگاه اولین نخست وزیر ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ (رئیس دولت موقت) قرار گرفت و اما چندی بعد به دلیل مشكلاتی كه پیش آمد از این سمت استعفا داد..

بازرگان در 30 دی 1373 در سوییس درگذشت.

عباس شیبانی

او پزشك-سیاستمداری است كه در كابینه موقت شورای انقلاب،به عنوان وزیر کشاورزی شناخته می شد.

مجلس خبرگان قانون اساسی و نمایندگی در 4 دوره مجلس شورای اسلامی از جمله فعالیت های شیبانی است كه در پرونده كاریش ثبت شده است.

شیبانی از دور دوم به شورای شهر تهران راه یافت و با وجود بیماری و كهولت همچنان در شورای شهر تهران فعال است.

مصطفی كتیرایی

وزیر مسکن و شهرسازی در دولت موقت مهدی بازرگان بود كه در ۱۴ بهمن ۱۳۹۴ در سن ۸۶ سالگی درگذشت.

ولی الله قرنی

او در كنار سرتیپ مسعودی یكی از چهره های نظامی بودند كه پیش از انقلاب به دلیل فعالیت های ضد شاه به شورای انقلاب دعوت می شوند. او  بخاطر مخالفت با رژیم شاه و به اتهام کودتا دو بار به زندان افتاده و به دلیل ارتباط با حضرت آیت الله میلانی در مشهد و حضرت امام در قم مورد توجه رهبران انقلابی قرار گرفته است.

پس از پیروزی انقلاب، بلافاصله، یعنی روز 23 بهمن، سرلشکر قرنی، ضمن اعاده به ارتش با درجه سرلشکری به عنوان رئیس ستاد ارتش انقلاب، با حکم امام خمینی (ره) منصوب شد.

او در اردیبهشت سال 58 از سوی گروهک تروریستی فرقان ترور شد.

علی اصغر مسعودی

افسری قدیمی بوده که در دادگاه حضرت امام درسال 42 به عنوان وکیل مدافع حاضر می شود. او در دادگاه شجاعانه از امام دفاع می کند و از ارتش طرد می شود. به دلیل شناختی که حضرت امام و یارانشان مانند حضرت آیت الله شهید مطهری از سرتیپ مسعودی داشته اند ایشان را به شورای انقلاب دعوت کرده و از نظرات وی، در مورد اینکه با ارتش چه کنیم، استفاده می شود.

احمد صدرحاج سیدجوادی

او یکی از چهره های فعال در انقلاب بود كه مسئولیت تماس با نیروهای فعال در خارج از کشور بر عهده داشت و  و در بحبوحه پیروزی انقلاب به عضویت شورای انقلاب درآمد. او سمت هایی نظیر وزارت کشور و وزارت دادگستری را در دولت موقت برعهده داشت.

پس از انقلاب صدرحاج سیدجوادی به عضویت کابینه مهندس بازرگان انتخاب شد و در تدوین پیش نویس قانون اساسی نقش برجسته ای برعهده داشت. او همراه با مهندس بازرگان از سمت خود استعفا داد و در مجلس اول از طرف مردم قزوین به نمایندگی انتخاب شد.

او سرانجام11 فروردین سال 1392 در بیمارستان آبان تهران درگذشت.

میرحسین موسوی

او از اعضای حزب جمهوری اسلامی بود و علاوه بر كابینه شهید رجایی در دولت شهید باهنر و آیت الله مهدوی كنی ریاست وزارت امور خارجه را برعهده داشت.

او طی سال های 60 تا 68 نخست وزیر بود.

احمد جلالی

احمد جلالی از چهره های نزدیك به مرحوم طالقانی و از دوستان شهید مطهری بود. پس از انقلاب عضو شورای انقلاب شد كه با با ادغام کابینه موقت و شورا از شورای انقلاب خداحافظی كرد.

او همچنین مدتی عهده دار سمت معاون تلویزیون نیز بود.

او  از سال 1381 تا 1383 نیز ریاست مجمع عمومی کنفرانسیون میراث جهانی را عهده دار شد و همچنین در  سالهای 1376 تا 1385، سفیر جمهوری اسلامی ایران در یونسكو نیز بوده است.

سال 93 زمان بازگشت جلالی به یونسكو بود و او برای بار دوم به عنوان سفیر ایران به یونسكو معرفی شد.

حبیب الله پیمان

پیمان جز آن دسته از افرادی بود كه بعد از انقلاب به عضویت شورای انقلاب درآمدند.

او در سال 76 تلاش كرد تا برای ورود به كارزار انتخابات ریاست جمهوری به عنوان گزینه «جنبش مسلمانان مبارز» كاندیدا شود كه درخواستش با سد رد صلاحیت مواجه شد.

  • گزارش خطا
  • پیشنهاد به دیگر مخاطبان
  • ۰
  • ۰

  • اشتراک‌گذاری در تلگرام
  • اشتراک‌گذاری در کلوب
  • اشتراک‌گذاری در گوگل پلاس
  • اشتراک‌گذاری در بالاترین
  • اشتراک‌گذاری در لینکداین
  • اشتراک‌گذاری در استامبل‌آپون
  • چاپ خبر
  • کپی لینک خبر