در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ به کدام کاندیدا رای خواهید داد؟
  • حسن روحانی
  • سیدابراهیم رئیسی
  • سیدمصطفی هاشمی‌طبا
  • سیدمصطفی میرسلیم
  • رای نمی‌دهم

معمای تعادل

روزنامه وقایع اتفاقیه سرنوشت تحول خواهی در ایران بعد از آیت الله هاشمی رفسنجانی را بررسی کرد و نوشت: تب و تاب برگزاری مراسم باشکوه ارتحال آیت الله هاشمی رفسنجانی درحالی کم کم فروکش می کند که موضوع جایگزینی او و نقش کلیدی اش در عرصه سیاسی به دغدغه ای برای رجال سیاسی و حتی مردم جامعه تبدیل شده است. خاموش شدن چراغی که چهار دهه، روشنگر بخشی از چهره نظام برای مردم و جریان اعتدال و اصلاحات بود، حالا ترس و نگرانی از روزهای آینده را ایجاد کرده است.
معمای تعادل
در ادامه این گزارش می خوانیم: کوهی که میان هجمه ها ایستاده بود، به یک باره محو شده و هیچ کس نمی داند کدام دیوار می تواند در برابر طوفان های سیاسی قد علم کند. به نظر می رسد جریان تحول خواه و اصلاح طلب و حامی دولت که پیش ازاین هم در جریانات سیاسی مشکلاتی داشتند، در آینده با چالش های جدی تری روبه رو می شوند. 
نقش پررنگ آیت الله هاشمی رفسنجانی در همگرایی جریانات سیاسی، انتخاب جایگزینی برای او را مشکل کرده است. 
چنانچه اکثر شخصیت های سیاسی در ایران معتقد هستند کسی جای هاشمی رفسنجانی را در نظام جمهوری اسلامی نمی گیرد و همان طور که انتظار می رود، برخی از سیاسیون، جانشین هاشمی رفسنجانی را فردی تعیین کننده در سرنوشت کشور می دانند. اکبر ترکان، عضو مؤسس حزب اعتدال و توسعه معتقد است که در زمان حیات آیت الله هاشمی رفسنجانی، نظام اداری و سیاسی مرتبط با او در تعادل قرار داشت. 
وزیر دفاع دولت سازندگی، این تعادل را ناشی از نقش آفرینی خاص رفسنجانی در حوزه های سیاسی و اجتماعی می داند و در گفت وگو با ایرنا تأکید می کند: «اینکه چه فردی پس از آقای هاشمی رفسنجانی در مسئولیت هایی که ایشان برعهده داشتند، قرار گیرد، در جهت گیری های آینده کشور تعیین کننده خواهد بود.» بااین حال، به نظر می رسد هرچند مشکل اما ضروری است که جایگزین این وزنه تعادلی به جامعه معرفی شود؛ کسی که نگرانی جامعه را از نبود هاشمی رفسنجانی مرتفع کند. 
«واقعا گمان نمی کنم در کوتاه مدت بتوان فردی را معرفی کرد که به نوعی جایگزین آقای هاشمی در سیاست ایران شود و کس دیگری نمی تواند نقشی را که او در این چهار دهه اخیر برای کشور بازی کرده به این زودی ها در دست بگیرد.» این را قانعی راد، جامعه شناسی که احساس نگرانی جامعه از نبود این مهره تعادلی را حس کرده، می گوید؛ او براین باور است که رجال سیاسی و حوزه های تصمیم گیرنده باید به یافتن پاسخی برای این مقوله مهم به صورت جدی بیندیشند. 
**شکستن کمر اصلاحات
«جای خالی او پر نمی شود» این عبارتی است که این روزها در میان مردم و رجال سیاسی به طور متناوب شنیده می شود؛ از اولین اظهارنظرهایی که محمدرضا خاتمی در حاشیه مراسم وداع با آیت الله هاشمی رفسنجانی در جمع خبرنگاران اعلام کرده، چنین برداشت می شود که دامنه خسارت نبود هاشمی، نامعلوم است. او می گوید: «در آینده، کمبود آقای هاشمی برای این انقلاب و مملکت روشن می شود.» 
البته تعبیر برخی چهره های سیاسی، تندتر از این عبارت است: «با ازدست دادن وزنه ای به نام آقای هاشمی، هم کشور خسران زیادی خواهد دید هم (با این اتفاق) اصلاحات کمرش شکست.» صادق خرازی با تعبیر «شکستن کمر اصلاحات» در گفت وگو با یورونیوز، تأکید می کند که فقدان هاشمی می تواند نه تنها برای اصلاح طلبان بلکه برای کل ایران، تبعاتی منفی به دنبال داشته باشد. درهمین حال علی تاجرنیا می گوید که اصلاحات و اعتدال، یکی از بزرگ ترین حامیان خود را از دست داد و دچار خسران شد. 
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی معتقد است به دلیل ویژگی های منحصربه فرد هاشمی، خلأ او قابل جبران نیست: «نبود آقای هاشمی، مصداق همان روایت معصوم(ع) است که مرگ عالم را ایجادکننده حفره ای می داند که هرگز پر نخواهد شد.» همان طور که تاجرنیا این جای خالی را پرنشدنی می داند؛ علی مطهری هم تأکید می کند که جای خالی آیت الله هاشمی هیچگاه پر نخواهد شد. 
او می گوید: «همه گروه ها و افراد معتدل جامعه باید تلاش کنند تا مردم، نبود ایشان را کمتر احساس کنند؛ البته این را هم باید یادآور شوم که جای خالی ایشان به سختی پر خواهد شد.» نایب رئیس مجلس شورای اسلامی پیش تر تأکید کرده که باید شخصیتی معتدل که بتواند نقش هاشمی را برای گروه های اعتدالی و اصلاح طلب پر کند، معرفی شود. 
علی اکبر ناطق نوری، چهره ای است که علی مطهری پشت او می ایستد و می گوید: «ایشان تا حد زیادی می تواند نقش آیت الله هاشمی را برای گروه های اعتدالی ایفا کند.» البته تاجرنیا هم با اینکه چهره ای را به این سرعت معرفی نمی کند اما از امید به آینده خبر می دهد: «اصلاح طلبی و اعتدال گرایی، حرکتی مبتنی بر عقل جمعی است و اگرچه چهره ها و ستاره ها در فراز و فرود آن نقش زیادی دارند اما بی شک، این مسیر- هرچند دشوارتر از زمان حیات هاشمی- پیموده خواهد شد.»
** مردم نگران هستند
درشرایطی که رسانه ها و سیاسیون در شوک فقدان هاشمی بودند، مردم و جامعه ایران به این ماجرا واکنش نشان دادند و نگرانی مردم از این فقدان در حضور پررنگشان در مراسم تشییع پیکر هاشمی و پیش ازآن، ساعاتی بعد از انتشار این خبر نشان داده شد؛ به طوری که در اظهارنظر شخصیت های سیاسی، این حضور نادیده گرفته نشد. 
تاجرنیا یکی از چهره هایی بود که میزان استقبال مردم از شخصیت هاشمی را نشان دهنده وجود زمینه و ظرفیت لازم برای طی کردن مسیر اعتدال و اصلاحات در چارچوب آرمان های انقلاب اسلامی در مردم دانست و از سوی دیگر، سیدمحمدامین قانعی راد به عنوان یک جامعه شناس در گفت وگو با رویداد 24 به ابعاد مختلف آن پرداخته و می گوید: «در مسئله واکنش به فوت آیت الله هاشمی رفسنجانی می توان گفت، جامعه پیشگام تر از رسانه ها بود و درحقیقت، هم در سطح خرد که مناسبات رودرروی آدم ها را شامل می شود و هم در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی بلافاصله بعد از اطلاع جامعه و مردم از رخداد فقدان آقای هاشمی، واکنش ها آغاز شد و تازه بعدا کم کم رسانه هایی به صورت کلان تر و گسترده تری از فوت آقای هاشمی سخن گفتند و این اتفاق را تحلیل کردند.»
از نظر این جامعه شناس، این طور نبود که رسانه ها بر واکنش مردم نسبت به فوت آیت الله هاشمی تأثیر گذاشته باشند و حتی برعکس، نحوه واکنش مردم بر نوع پوشش خبری این رخداد سایه انداخت: «تقریبا بیشتر واکنش های جامعه، نشان از تألم، تأثر و نگرانی داشت و بخش اصلی این تأثر و تألم هم برای خود شخص آقای هاشمی نبود بلکه مردم برای آینده خود بعد از آقای هاشمی متأثر و نگران شدند. 
در واقع، جامعه از فوت آقای هاشمی دچار یک خلأ شده و اینکه یک وزنه برای برقراری تعادل و حفظ میانه روی در جامعه از دست رفته است زیرا با فقدان وزنه تعادلی در سیاست کشور روبه رو شده اند.» قانعی راد با بیان این مطلب، تصمیم گیری نهادهای سیاسی و قدرت و چگونگی کنارآمدن آنها با این فقدان را نگرانی بزرگ برای جامعه می داند و می گوید: «روشنفکران، رجال سیاسی، احزاب و روحانیون خوش فکر باید به این پرسش جامعه هرچه سریع تر پاسخ بدهند که چگونه می توان خلأ فقدان آقای هاشمی را برای جامعه و سیاست ایران پر کرد؟»
*منبع: روزنامه وقایع اتفاقیه،1395.10.23
  • گزارش خطا
  • پیشنهاد به دیگر مخاطبان
  • ۰
  • ۰

  • اشتراک‌گذاری در تلگرام
  • اشتراک‌گذاری در کلوب
  • اشتراک‌گذاری در گوگل پلاس
  • اشتراک‌گذاری در بالاترین
  • اشتراک‌گذاری در لینکداین
  • اشتراک‌گذاری در استامبل‌آپون
  • چاپ خبر
  • کپی لینک خبر
دسته: اقتصادی
زمان دریافت: ۴ ماه پیش
لینک اصلی: معمای تعادل